جنگ سایبری چیست؟ / مروری بر اصلی ترین اقدامات سایبری علیه ایران به بهانه حرف و حدیث‌ها درباره خرابکاری سایبری اسرائیل در ایران

جنگ سایبری چیست؟ / مروری بر اصلی ترین اقدامات سایبری علیه ایران

به گزارش رشت۲۰ و به نقل از  خبر فوری، بعد از حادثه صبح پنجشنبه در نطنز بحث‌های مختلفی در مورد علت آن مطرح شد. بعد از حادثه سخنگوی دبیرخانه شورای‌عالی امنیت ملی گفت: کارشناسان بخش‌های مختلف مسئول ارزیابی و رسیدگی به حادثه از اولین ساعات وقوع این رخداد در سایت نطنز حاضر شدند و بررسی دلایل حادثه را آغاز کردند. فرضیه‌های مختلف در مورد علت این رخداد با واکاوی دقیق آثار، نحوه و میزان تخریب ایجادشده بررسی و علت اصلی حادثه مشخص شده است. به‌دلیل برخی ملاحظات امنیتی علت و چگونگی بروز این حادثه در زمان مناسب اعلام خواهد شد.

همزمان با این اظهار نظر، برخی اکانت‌های رسانه‌ای صهیونیستی این رخداد را به اقدامات خرابکارانه اسرائیل نسبت دادند. در موضوع انفجار مخزن گاز در پارچین نیز همین رویه از سوی منابع رسانه‌ای رژیم صهیونیستی دنبال شد. این کاربران علت حادثه نطنز را حمله سایبری دانستند.

همزمان با  این شایعات، رئیس سازمان پدافند غیرعامل نیز با بیان اینکه قدرت پاسخ و آفند سایبری ما بخشی از قدرت دفاعی کشور است گفت: اگر اثبات شود به کشورمان حمله سایبری شده است پاسخ می‌دهیم.

هنوز چیزی در مورد حادثه پنجشنبه نطنز مشخص نشده است. با این حال، بد نیست به این بهانه مروری بر فضای جنگ سایبری در ایران و خارج داشته باشیم. اکنون پرسش‌های فراوانی در این مورد ذهن همه را به خود مشغول کرده است. اینکه اصلا جنگ سایبری چیست؟  چه شاخصه هایی دارد؟ ایران تا چه اندازه و از جانب کدام کشورها مورد حملات سایبری قرار می‌گیرد و مهم تر از همه، کشورمان در زمینه قدرت سایبری چه جایگاهی دارد؟

در این گزارش سعی داریم به این پرسش ها تا حدی پاسخ دهیم.

جنگ سایبری چیست؟

جنگ سایبری  به نوعی جنگ اطلاق می‌شود که طرفین در آن از رایانه و شبکه‌های رایانه‌ای (به خصوص شبکه اینترنت) به عنوان ابزار استفاده کرده و نبرد را در فضای مجازی جاری سازند تا آسیب های مختلفی به کشور رقیب زده، تاسیسات مختلف و ساختارهای امنیتی و نظامی و حتی شهری آن را خراب کنند.

طبق گفته گان برنز (محقق مشهور و استراتژیست) جنگ اطلاعاتی طبقه یا مجموعه هایی از تکنیک‌ها شامل جمع‌آوری، انتقال، حفاظت، ممانعت از دسترسی، ایجاد اغتشاش و افت کیفیت در اطلاعات است که از طریق آن یکی از طرفین درگیر بر دشمنان خود به مزیتی چشمگیر دست یافته و آن را حفظ می‌کند.


اشکال مختلف جنگ سایبری

مارتین لیبیکی(محقق مسائل استراتژیک)  معتقد است که جنگ اطلاعاتی هفت شکل مختلف دارد که به قرار زیر است:

الف. جنگ فرماندهی و کنترل که هدف آن قطع کردن سر دشمن، یعنی از بین بردن مغز متفکر دشمن، است.

ب. جنگ برپایه اطلاعات که متشکل از طراحی، حفاظت و ممانعت از دسترسی به سیستم هائی است که برای برتری بر فضای نبرد در جستجوی دانش کافی هستند.

ج. جنگ الکترونیک تکنیک‌های رادیوئی، الکترونیک، یا رمزنگاری.

د. جنگ روانی که در آن از اطلاعات برای تغییر ذهنیت و طرزفکر دوستان، بی‌طرف‌ها، و دشمنان استفاده می‌شود.

ن. جنگ هکرها که در آن به سیستم‌های رایانه‌ای حمله می‌شود.

و. جنگ اطلاعاتی اقتصادی ایجاد مانع در برابر اطلاعات یا تسهیل جریان اطلاعات با هدف کسب برتری اقتصادی.

ی. جنگ سایبری ترکیبی از همه موارد شش‌گانه بالا.

در یک تقسیم بندی دیگر، جنگ سایبری و عملیات آن به ۴ دسته تقسیم می‌شود:

الف. شنود: در این روش نفوذ گر می‌تواند به شکل مخفیانه از اطلاعات نسخه برداری کند.

ب. تغییر اطلاعات: در این روش نفوذگر به دستکاری و تغییر اطلاعات می‌پردازد.

ج. افزودن اطلاعات:  در این روش نفوذگر اطلاعات اضافی بر اصل اطلاعات اضافه می‌کند.

د. وقفه اطلاعاتی: در این روش نوع نفوذگر باعث اختلال در شبکه و تبادل اطلاعات می‌شود.

نفوذگرهای سایبری

عوامل اصلی جنگ سایبری را نفوذگر می‌نامند. این نفوذگرها وظیفه دارند به سیستم امنیتی رایانه ای رقیب نفوذ کرده و عملیات خرابکارانه انجام دهند.

نفوذ گران در یک  جنگ سایبری انواع مختلفی دارند. در زیر به برخی از این ها اشاره می‌کنیم:

الف. نفوذگران کلاه سفید

هر کسی که بتواند از سد موانع امنیتی یک شبکه بگذرد اما اقدام خرابکارانه‌ای انجام ندهد را یک هکر کلاه سفید می‌خوانند. هکرهای کلاه سفید متخصصین شبکه‌ای هستند که چاله‌های امنیتی شبکه را پیدا می‍کنند و به مسئولان گزارش می‌دهند.

ب.نفوذگران کلاه سیاه

اشخاصی هستند که وارد کامپیوتر قربانی خود شده و به دستبرد اطلاعات یا جاسوسی کردن یا پخش کردن ویروس و غیره می‌پردازند.

ج.نفوذگران کلاه خاکستری

اشخاصی هستند که حد وسط دو تعریف بالا می‌شوند.

د.نفوذگران کلاه صورتی

اشخاص کم سوادی هستند که با چند نرم‌افزار خرابکارانه به آزار و اذیت بقیه اقدام می‌کنند.

قدرت ایران در زمینه جنگ سایبری

تنش بالای سایبری بین ایران و دشمنانش به خصوص رژیم صهیونیستی باعث شده که ایران یکی از کشورهای قدرتمند در زمینه جنگ سایبری شود.

تاکنون نشریه ها و رسانه های مهم خارجی بسیاری به تمجید از فعالیتها و سیاستهای سایبری ایران اشاره کرده اند. روزنامه وال‌استریت مدتی پیش در گزارش خود نوشت که کشور ایران در حوزه اقدامات سایبری یکی از ۱۰  قدرت بزرگ جهان به حساب می‌آید و این مسئله هم آمریکایی‌ها را ترسانیده است. این روزنامه همچنین در ادامه گزارش خود می‌گوید که ایران در پاییز گذشته به سیستم اینترنتی نیروی دریایی ایالت متحده نفوذ کرده است (اینجا بخوانید).

همچنین، چندی پیش، دوروتی دنینگ،‌ در تایمز آف اسرائیل نوشت:‌ “دو سال پیش من در مطلبی نوشتم که توانایی ایران در جنگ سایبری در رتبه ای پایین تر از روسیه و چین قرار دارد اما اکنون این توانایی به تهدید بزرگی تبدیل شده که روز به روز شدیدتر می شود. این توانایی اکنون موجب بروز حملات سایبری بسیار شدیدی شده است. ایران مدتهاست توسعه و استقرار قابلیت های سایبری خویش را پیگیری می کند و این کار را از طریق شبکه ای از واسطه ها انجام می دهد تا ضمن رد احتمال درگیری مستقیم، دشمنان خویش را هدف قرار دهد.”

ایران تا کنون عملیات سایبری بسیاری داشته است. به جز جنگ سایبری با آمریکا و رژیم صهیونیستی، کشورمان در نبرد با تکفیری های داعش نیز  عملیات سایبری بسیار زیادی داشته اند. طبق ادعای نیوزویک،  ایران حداقل طی دو سال، جنگی دقیق و مخفیانه علیه مواضع سایبری داعش ترتیب داده است؛ جنگی که از طریق نرم افزارهای تلفن همراه در جریان است.

همچنین طبق گزارش مرکز دفاعی دفنس تک (مؤسسهٔ نظامی و امنیتی ایالات متحده آمریکا)، با استناد به آمار دریافتی از سازمان اطلاعات آمریکا، ایران جزء پنج کشور دارای قوی‌ترین نیروی سایبری جهان است. این مؤسسه با تأکید بر اینکه ارتش سایبری ایران زیرمجموعه تیم رصد سایبری سپاه است، بودجه آن را ۷۶ میلیون دلار اعلام کرد.

دشمن اصلی ایران در جنگ سایبری کیست؟

شاید رژیم صهیونیستی را بتوان بزرگترین دشمن سایبری ایران دانست. ایران و اسرائیل بیش از یک دهه است که درگیر جنگ مخفی سایبری هستند. نخستین بار در سال ۲۰۱۰ حمله سایبری اسرائیل و آمریکا به تاسیسات اتمی ایران از طریق ارسال ویروس «استاکس نت» رسانه‌ای شد و از آن پس ایران نیز با استفاده از توان سایبری خود به حملات اسرائیل و آمریکا پاسخ متقابل داد.

از سال ۲۰۱۰ تا کنون رژیم صهیونیستی بارها علیه ایران حمله سایبری داشته و ایران نیز هر بار به این تجاوزها پاسخ داده است. اکنون اگر مشخص شود که حادثه نطنز نیز کار صهیونیست ها بوده باید منتظر پاسخ ایران باشیم و این شاید ایران و اسرائیل را وارد فاز جدیدی از جنگ سایبری کند.